17 Kasım 2026 Salı 15°
SON DAKİKA
Bilgi

Kronik venöz yetmezlik nedir? Bacaklardaki ağrı ve şişliğe dikkat

Kronik venöz yetmezlik bacak ağrısı ve şişlikle başlıyor. Uzman doktor belirtileri, risk gruplarını, varisle ilişkisini ve tedaviyi anlattı.

Kronik venöz yetmezlik nedir? Bacaklardaki ağrı ve şişliğe dikkat

Kronik venöz yetmezlik, toplardamar kapakçıklarının bozulması sonucu kanın bacaklarda göllenmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici bir damar hastalığı. Özellikle günün sonuna doğru artan bacak ağrısı ve şişlik, yalnızca yorgunluğun değil, bu hastalığın ilk sinyali olabiliyor. Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Baran Şimşek, kadınlarda daha sık görülen bu sorunun hareketsiz yaşam ve obezitenin artmasıyla birlikte gençlerde de yaygınlaştığını, erken tanının hastalığın ilerlemesini önlemede kilit rol oynadığını söylüyor.

Kronik venöz yetmezlik nedir?

Doç. Dr. Şimşek hastalığı şöyle tanımlıyor: “Kronik venöz yetmezlik, venöz kapakçıkların bozulması sonucu kanın bacaklarda göllenmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici bir damar hastalığıdır. Bu durum kronik ve ilerleyici olduğu için özellikle çalışan, genç yaş grubunda tedavi edilmediği takdirde ciddi sorunlara yol açabiliyor. Bu yüzden önlenmesi gereken bir hastalık.” Uzmana göre hastalık sadece estetik bir sorun değil, aynı zamanda ciddi bir sağlık tehdidi.

Kimler risk altında?

Doç. Dr. Şimşek, kadınların östrojen hormonunun etkisiyle toplardamar duvarlarında gevşeme ve genişlemeye daha yatkın olduğunu anlatıyor: “Kadınlarda ayrıca gebelik döneminde bebeğin özellikle 6. aydan itibaren karın içi ana toplardamarlara yaptığı bası nedeniyle venöz yetmezlik daha sık görülebiliyor. Gebelik sayısı arttıkça venöz yetmezliğin derecesi ve şiddeti de artıyor.”

Yaş ilerledikçe risk artsa da artık 21 yaş altındaki bireylerde bile damar gelişim anomalilerine bağlı venöz yetmezliğe rastlanabildiğini belirten Şimşek, uzun süre ayakta sabit pozisyonda çalışanların da risk altında olduğunu vurguluyor. Obezite ve hareketsiz yaşamın hastalığın görülme sıklığını artırdığını söyleyen uzman, “Özellikle COVID-19 döneminden sonra bu etkileri daha net gördük. Obeziteyi kontrol altına almak, hastalığın seyrini belirgin şekilde değiştiriyor” diyor.

İlk belirtiler: Ağrı, dolgunluk hissi ve gece krampları

Hastaların genellikle bacaklarda ağrı, dolgunluk hissi, gece krampları ve bacak ile ayaklarda şişlik şikayetiyle başvurduğunu anlatan Doç. Dr. Şimşek, “Bu şikayetler sabahları genellikle olmaz ama gün içinde, özellikle ayakta kalma süresi uzadıkça oluşmaya başlar ve artış gösterir. Başlangıçta dinlenmeyle rahatlasa da hastalık ilerledikçe sabahları da devam eden ağrılar ve şişlikler ortaya çıkabilir” diyor.

Uzmana göre hastalık bazen kas, kemik ya da eklem sorunlarıyla karıştırılabiliyor ve görmezden gelinebiliyor. Tanı; hastanın öyküsü, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konuyor. Doç. Dr. Şimşek, venöz doppler ultrasonografinin tanı ve tedavi yöntemini belirlemede en önemli görüntüleme yöntemi olduğunu belirtiyor. Tedavi edilmediğinde ciltte renk değişikliği, sertleşme ve yaralar gelişebiliyor.

Varis bu hastalığın sonucu

Venöz yetmezlik ile varisin sık karıştırıldığını hatırlatan Doç. Dr. Şimşek, “Kronik venöz yetmezliğin temelinde toplardamarlardaki kaçak ve buna bağlı artmış basınç var. Varisler bu hastalığın sonucu olarak ortaya çıkar diyebiliriz” diyor. Uzmanın aktardığına göre varislerde C0’dan C6’ya uzanan uluslararası bir evreleme sistemi kullanılıyor:

  • C0: Hiçbir belirti yok.
  • C1: Örümcek ağı şeklinde telenjiektazi denen damarlar.
  • C2: Retiküler ven denen daha geniş damarlar.
  • C3: Ödem.
  • C4: Cilt değişiklikleri.
  • C5: İyileşmiş yaralar.
  • C6: İyileşmeyen yaralar.

Varislerin neden yalnızca estetik bir sorun olmadığını anlatan bacaklardaki mor çizgilerin nedenleri yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kronik venöz yetmezlik tedavisi

Doç. Dr. Şimşek, tedavide önceliğin koruyucu yöntemler olduğunu belirtiyor. Uzmanın anlattığı tedavi basamakları şöyle:

  • Varis çorapları: Bacaktan yukarıya doğru basınç uygulayarak kanın kalbe dönüşünü kolaylaştırıyor. Erken evrede ilerlemeyi önlüyor ve şikayetleri azaltıyor.
  • İlaç tedavisi: Ağızdan alınan ilaçlarla ağrı, şişlik ve kramp gibi bulgular rahatlatılabiliyor. Orta ve ileri evrede kan sulandırıcı tedaviye de başlanıyor.
  • Cerrahi tedavi: Klasik açık cerrahi yerine endovenöz lazer ablasyonu (EVLA) ya da radyofrekans ablasyon (RFA) gibi modern yöntemlerle kaçak yapan damar kapatılıyor.
  • Köpük tedavisi (skleroterapi): Küçük çaplı varislerin içine ince iğnelerle köpük haline getirilmiş ilaç enjekte ediliyor. Uzmana göre bu yöntem hem estetik hem de işlevsel fayda sağlıyor.

Erken tanı, obeziteyle mücadele ve hareketli yaşam

Doç. Dr. Şimşek sözlerini şöyle tamamlıyor: “Kronik venöz yetmezlik, erken dönemde fark edilip tedaviye başlandığında kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Obeziteyle mücadele, hareketli yaşam, spor yapmak ve düzenli takip bu sürecin en önemli parçalarıdır.”

Sık sorulan sorular

Kronik venöz yetmezliğin belirtileri nelerdir?

Bacaklarda ağrı, dolgunluk hissi, gece krampları ve özellikle akşama doğru artan bacak ve ayak şişliği en sık belirtiler arasında. İlerleyen evrelerde ciltte renk değişikliği, sertleşme ve yaralar görülebiliyor.

Varis ile venöz yetmezlik aynı şey mi?

Hayır. Uzmana göre venöz yetmezlik toplardamarlardaki kaçak ve artmış basınçtan kaynaklanan temel hastalık; varisler ise bu hastalığın bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.

Venöz yetmezlik nasıl teşhis edilir?

Hastanın öyküsü ve fizik muayenenin yanı sıra venöz doppler ultrasonografi, tanıda ve tedavi yönteminin belirlenmesinde en önemli görüntüleme yöntemi olarak kullanılıyor.

Kronik venöz yetmezlik tamamen tedavi edilebilir mi?

Uzmana göre erken dönemde fark edildiğinde hastalık kontrol altına alınabiliyor. EVLA ve RFA gibi yöntemlerle kaçak yapan damar kapatılarak şikayetler azaltılabiliyor.

Kaynaklar

Yazar Sude Köroğlu

Sude Köroğlu, Nebulcaz'ın sorumlu editörüdür. Sitede yayımlanan içeriklerin yayın ilkelerine uygunluğunu denetliyor; gündem, magazin ve yaşam konularında içerik hazırlıyor. İletişim: sude@nebulcaz.com

Yorum yaz

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Yorumlar onaylandıktan sonra görünür.

↑